W ubieg\u0142y czwartek (27.11.2025) w Fabryce Norblina oficjalnie zainaugurowano wsp\u00f3\u0142prac\u0119 trzech muze\u00f3w dokumentuj\u0105cych przemys\u0142ow\u0105 histori\u0119 warszawskiej Woli: Muzeum Fabryki Norblina, Stacji Muzeum oraz Muzeum Gazowni Warszawskiej. Wsp\u00f3lna inicjatywa pod patronatem Burmistrza Dzielnicy Wola ma na celu popularyzacj\u0119 dziedzictwa industrialnego tej cz\u0119\u015bci miasta i stworzenie nowej, atrakcyjnej propozycji dla mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy oraz turyst\u00f3w. Wydarzeniu towarzyszy\u0142o r\u00f3wnie\u017c uroczyste ods\u0142oni\u0119cie muralu \u201eWola Fabr.\u201d autorstwa Jaros\u0142awa Zuzgi oraz wernisa\u017c fotografii \u201eWolskie Kontrasty\u201d Aleksandra Ma\u0142achowskiego, znanego jako Hashtagalek.<\/p>\n\n\n\n
\u201eFabryka Norblina jest \u017cywym przyk\u0142adem tego, jak mo\u017cna zachowa\u0107 przemys\u0142owe dziedzictwo i nada\u0107 mu nowe \u017cycie. Od pocz\u0105tku traktowali\u015bmy histori\u0119 tego miejsca jako integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego to\u017csamo\u015bci. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce chcemy j\u0105 chroni\u0107, pokazywa\u0107 i opowiada\u0107 \u2013 nie tylko wewn\u0105trz naszego kompleksu, lecz tak\u017ce w szerszym kontek\u015bcie Woli. Ta dzielnica przez dziesi\u0119ciolecia by\u0142a fabrycznymi peryferiami Warszawy, dzi\u015b znajduje si\u0119 w samym centrum dynamicznie rozwijaj\u0105cego si\u0119 miasta. Tym bardziej chcemy, by jej przemys\u0142owe korzenie by\u0142y widoczne i obecne tak\u017ce w tym nowym, wsp\u00f3\u0142czesnym kontek\u015bcie. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Urz\u0119dem Woli i muzeami ta pami\u0119\u0107 zaczyna przenika\u0107 dalej, \u0142\u0105cz\u0105c r\u00f3\u017cne jej zak\u0105tki i przypominaj\u0105c o niezwyk\u0142ym, przemys\u0142owym dziedzictwie\u201d \u2013<\/em> informuje Kinga Nowakowska, cz\u0142onkini zarz\u0105du w Grupie Capital Park, b\u0119d\u0105cej w\u0142a\u015bcicielem Fabryki Norblina i Muzeum Fabryki Norblina.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwszym efektem wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 b\u0119dzie dost\u0119pny od 1 grudnia br.<\/strong> wsp\u00f3lny bilet<\/strong>, dzi\u0119ki kt\u00f3remu w ci\u0105gu 30 dni od zakupu wej\u015bci\u00f3wki w jednej instytucji zwiedzaj\u0105cy otrzymaj\u0105 50% zni\u017cki na wst\u0119p<\/strong> do dw\u00f3ch pozosta\u0142ych plac\u00f3wek. Rozwi\u0105zanie to ma zach\u0119ci\u0107 do odwiedzania muze\u00f3w w kr\u00f3tkim odst\u0119pie czasu i poznawania przemys\u0142owej przesz\u0142o\u015bci Woli w spos\u00f3b kompleksowy. Kolejnym krokiem \u2013 kt\u00f3ry oficjalnie zapowiedziano dzi\u015b podczas wydarzenia \u2013 jest projekt Szlaku Fabrycznego Warszawskiej Woli<\/strong>, kt\u00f3rego start zaplanowano na wiosn\u0119 2026 r.<\/p>\n\n\n\n \u201eWola od zawsze by\u0142a miejscem, w kt\u00f3rym historia i nowoczesno\u015b\u0107 przenikaj\u0105 si\u0119 w wyj\u0105tkowy spos\u00f3b. Dziedzictwo przemys\u0142owe tej dzielnicy to ogromna warto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 chcemy chroni\u0107 i pokazywa\u0107 kolejnym pokoleniom. Dlatego z przyjemno\u015bci\u0105 obj\u0105\u0142em patronatem mural upami\u0119tniaj\u0105cy t\u0105 przemys\u0142ow\u0105 histori\u0119, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 trzech wolskich muze\u00f3w oraz ich prace nad Szlakiem Fabrycznym Warszawskiej Woli. To projekt, kt\u00f3ry pozwoli odkrywa\u0107 na nowo niezwyk\u0142\u0105 opowie\u015b\u0107 o przesz\u0142o\u015bci naszej dzielnicy<\/em>\u201d \u2013 Krzysztof Strza\u0142kowski,<\/strong> Burmistrz Dzielnicy Wola.<\/strong><\/p>\n\n\n\n B\u0119dzie to blisko trzygodzinny spacer prowadzony przez przewodnika-koordynatora, \u0142\u0105cz\u0105cy zwiedzanie trzech muze\u00f3w z opowie\u015bci\u0105 o zachowanych reliktach przemys\u0142owych dzielnicy. Trasa obejmie m.in. zwiedzanie Stacji Muzeum<\/strong>, spacer do Muzeum Gazowni Warszawskiej<\/strong> ze wskazaniem historycznych osta\u0144c\u00f3w przemys\u0142owych (m.in. dawnych zak\u0142ad\u00f3w farmaceutycznych Polfa), przejazd tramwajowy i spacer m.in. obok teren\u00f3w dawnego Kasprzaka czy elektrowni tramwajowej, w kt\u00f3rej dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 Muzeum Powstania Warszawskiego. Zwie\u0144czeniem wycieczki b\u0119dzie zwiedzanie Muzeum Fabryki Norblina<\/strong>, kt\u00f3re upami\u0119tnia histori\u0119 jednego z najwi\u0119kszych przedsi\u0119biorstw metalurgicznych dawnego Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3re mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119 zyska\u0142o dzi\u0119ki produkcji posrebrzanych plater\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u201ePomys\u0142 na tak\u0105 inicjatyw\u0119 powsta\u0142 ju\u017c jaki\u015b czas temu dzi\u0119ki naszej wsp\u00f3\u0142pracy podczas Nocy Muze\u00f3w. Wsp\u00f3lne zwiedzanie naszych plac\u00f3wek podczas tego wydarzenia i zainteresowanie histori\u0105 przemys\u0142owej Woli sk\u0142oni\u0142o nas do stworzenia produktu turystycznego, z kt\u00f3rego b\u0119dzie mo\u017cna korzysta\u0107 na sta\u0142e. Szlak odtworzy dawn\u0105, fabryczn\u0105 map\u0119 Woli i pozwoli zrozumie\u0107 znaczenie tej dzielnicy jako jednego z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142owych w historii Warszawy\u201d \u2013<\/em> m\u00f3wi Artur Setniewski, dyrektor Muzeum Fabryki Norblina<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Ods\u0142oni\u0119cie muralu \u2013 symbol pami\u0119ci o przemys\u0142owej Woli<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jednym z wa\u017cnych punkt\u00f3w dzisiejszego wydarzenia by\u0142o uroczyste ods\u0142oni\u0119cie muralu<\/strong> autorstwa Jaros\u0142awa Zuzgi \u2013<\/strong> grafika, fotografa, varsavianisty, autora ksi\u0105\u017cki \u201eWola. Ludzie i historie\u201d, tw\u00f3rcy bloga \u201eOkno na Warszaw\u0119\u201d. Jego projekt upami\u0119tnia wielopokoleniow\u0105 histori\u0119 fabryk i ich pracownik\u00f3w \u2013 ludzi, kt\u00f3rzy tworzyli pot\u0119g\u0119 przemys\u0142ow\u0105 Woli od XIX wieku a\u017c po lata powojenne. Kompozycja przedstawia wybrane historyczne logotypy i znaki firmowe wybranych, najwa\u017cniejszych fabryk, kt\u00f3re niegdy\u015b dzia\u0142a\u0142y na terenie warszawskiej Woli \u2013 od du\u017cych zak\u0142ad\u00f3w po mniejsze manufaktury. Elementy graficzne wpisane zosta\u0142y w kontur wsp\u00f3\u0142czesnej dzielnicy, tworz\u0105c swoist\u0105 map\u0119 jej przemys\u0142owego DNA. Mural o powierzchni 33,5 mkw. powsta\u0142 na wschodniej elewacji jednego z zabytkowych budynk\u00f3w dawnych zak\u0142ad\u00f3w Norblina na jego p\u00f3\u0142nocnym odcinku, od strony ulicy \u017belaznej. Budynek z lat 20. \u2013 30. XX wieku do ko\u0144ca funkcjonowania fabryki (1981 r.) pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Namiarowni. Za realizacj\u0119 muralu odpowiada warszawska pracownia IDEAMO, specjalizuj\u0105ca si\u0119 w projektach muralowych o charakterze artystycznym i kulturotw\u00f3rczym.<\/p>\n\n\n\n